15 خرداد 1342 یک روز تاریخی فراموش نشدنی در نهضت اسلامی مردم ایران است که موجد اصلی پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 تلقی می‌شود. در حافظه عمومی مردم ما این مناسبت عمدتاً با چند شاخصه کلی و اساسی شناخته می‌شود؛ شاخصه‌های مهمی چون سخنرانی تاریخی امام خمینی (ره)، دستگیری ایشان، شهادت گروهی از طرف‌داران امام (ره) و همین جالب است که جست‌وجوی دقیق در حافظه خاص این واقعه نیز در نهایت به همین چند ویژگی می‌رسد با این تفاوت که نتایج حاصله از چنین کندوکاوی بر خلاف داده‌های حافظه عمومی که معمولاً عمر کوتاهی دارند، حاصلی ماندگار داشته و همین ویژگی موجب می‌شود که نقش واقعه در مرور زمان نیز همچنان تازه و قابل اعتبار باقی بماند.
امام خمینی (ره) با فراگیری ظلم و ستم نظام شاهنشاهی به آگاهی‌رسانی عمومی پرداخت و از هر فرصتی برای بازگوکردن حقایق استفاده کرد، مهم‌ترین اقدامات امام خمینی (ره) علیه رژیم پهلوی که به قیام 15 خرداد منجر شد عبارت‌اند از اعتراض به لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، اعتراض به انقلاب سفید، اعلام عزای عمومی در نوروز 42، فاجعه مدرسه فیضیه و اعتراض امام خمینی (ره) و سخنرانی ایشان در عاشورای سال 1342.
در طول یک‌صد سال درک شيعه از مسائل سياسی به‌تدریج دچار تحوّل شد و با سیاسی‌شدن افکار عمومي مردم، روحيه مبارزه‌جویی با نظام‌های طاغوتي در سرلوحه حرکت‌های آنها قرار گرفت، می‌توان گفت که نهضت پانزده خرداد 1342 در کوران اقدامات تسلط‌جویانه آمريکا که در پوشش يک سري اصلاحات سياسي، اقتصادي، فرهنگي _ حقوقي و اجتماعي انجام می‌شد به وقوع پيوست و پايههاي رژيم سلطنتي پهلوي را متزلزل کرد این قیام را یک حرکت سیاسی – اجتماعی و فکری – فرهنگی منحصربه‌فرد میسازد که نقطه عطفی در سیر تحولات سیاسی – اجتماعی ایران پدید آورد و سمت‌وسوی مذهبی بدان بخشید.
منشأ قیام پانزده خرداد اندیشه‌های روحانیت مبارز شیعه به رهبری حضرت امام خمینی (ره) بوده است، در اندیشه‌ها و تفکر آن حضرت تشکیل حکومت اسلامی و اجرای احکام اسلامی جایگاه خاصی داشت؛ براین‌اساس پیاده‌شدن قوانین اسلام در حوزه‌های سیاست، اقتصاد، فرهنگ و اجتماع از انگیزه‌های اصولی نیروهای مذهبی محسوب می‌شد. خاستگاه قيام از نقش و جايگاه روحانيت شيعه در جامعه ايران و پيروي مردم از آنها ناشي می‌شود زيرا در طول یک‌صد سال اخير تاريخ معاصر روحانيت مبارز انقلابي به دليل سیاست‌ها و برنامههای ضداسلامی سلسله قاجاریه و خاندان پهلوي، تودههای مردم مسلمان ايران را بر علیه آنها بسيج کرده‌اند.
آنچه پانزدهم خرداد را نسبت به دیگر رخدادهای تعیین‌کننده تاریخ کشورمان متمایز ساخته، اسلامی بودن آن است که این همه از رهگذر رهبری یک‌عالم آگاه و زمان‌شناس و دردمند صورت‌گرفته است که دغدغه اسلام و ارزش‌های معنوی دین را که ریشه در فطرت مردم دوانده بود در رأس توجه خود قرار می‌داد.
انتهای پیام/
